शुक्रवार, १५ नोव्हेंबर, २०१३

डर के आगे जीत है


डर, फोबिया, भीती... हा मानवी जीवनाचा एक अविभाज्य अंग आहे. जर मनुष्याला कशाचीच भीती राहिली नाही त्याचे आयुष्य हे आयुष्यच राहणार नाही. जगात ब-याच अशा गोष्टी आहेत ज्यांची मनुष्याला भीती वाटते. ही भीती जन्मजात असते अथवा निर्माण केली गेलेली असते.

मी पण एक सामान्य मनुष्य आहे, मला पण काही गोष्टींची भीती वाटते. नुकतंच कुठेतरी वाचलं "भीती कितीही मोठी असली तरी ती दुर करण्यासाठी थोडीशी हिंम्मत पुरेशी असते" आणखी एक गोष्ट मला समजली आहे ती म्हणजे तुम्हाला भितीदायक असलेल्या गोष्टी बद्दल बिनधास्त चर्चा करा, कदाचित तुम्हाला काही उपाय मिळेल.

मला पुढील काही गोष्टींची खुप भीती वाटते.

१) विजेचा कडकडाट (विकिपीडिया)
२) सरपटणारे प्राणी (विकिपीडिया)
३) उंची (विकिपीडिया)
४) सुई (विकिपीडिया)

मी ठरवलं आहे की या सर्व गोष्टींची भीती घालवायची, पण कसं??

एक उपाय म्हणजे या सर्व भितींना सामोर जायचं...

प्रयत्न क्रमांक १: मला लहानपणी पासुन सुई/इंजेक्शन ची भीती वाटते. १० वर्षाचा असे पर्यंत खुप इंजेक्शनं घेतली, पण पुढे (सुदैवाने) १५ वर्ष इंजेक्शन घ्यायची गरज पडली नाही. पण जेव्हा पुन्हा इंजेक्शन घ्यावे लागलं तेव्हा माझा चेहरा पाहण्यासारखा झाला होता.

आता ह्या सुई ची भीती कशी घालवायची... भीतीला सामोर जाण्यासाठी सारखं आजारी पडणं हे मूर्खपणाचं लक्षण ठरेल, म्हणुन एक सुरेख विचार डोक्यात आला. "टॅटू करणे"

खुप हिंम्मत एकवटुण मी हा निर्णय घेतला. या निर्णयावर आश्चर्य व्यक्त करणारे, भीती दाखवणारे, नकार देणारे आणि हसणारे बरेच होते. पण माझा निर्णय पक्का होता, आणि मी ठरवलं आता माघार नाही. पण प्रश्न होता टॅटू काढावा तरी काय?

उत्तर सोप्पं होतं, मला आवडणाऱ्या एका व्यक्ती चे नाव टॅटु करण्याचा मी निर्णय घेतला, ती आवडती व्यक्ती आहे माझी मुलगी "निधी"

२६ ऑक्टोबर दिवस उजाडला आणि स्टुडिओ मधे गेलो आणि हा टॅटू बनविला.


हा टॅटू काढायला संपुर्ण १ तास लागला. स्टुडिओ मधुन बाहेर पडलो, टॅटू पाहिला आणि झालेला आनंद बोलुन गेला "डर के आगे जीत है"

प्रयत्न क्रमांक २: उंची ची भीती वाटणे हे साहजिकही आहे, मी फार उंचीवर गेलो तर मला भोवळ तर नाही येत पण माझे पाय एकाच जागी अडकून राहतात. जेव्हा मित्र म्हणाले की आपण सुट्टी मधे बन्जी जम्पिंग करायला जाऊ, तेव्हा प्रथम मनात खुप भीती वाटली. एवढ्या उंचीवर नुसतं उभे राहायचं नाही तर तिथुन उडी मारायची म्हणजे शुद्ध मूर्खपणा आहे, असा विचारही मनाला चाटुन गेला.

पण मला ही भीती घालवायची होती. इथे सकारात्मक विचार करणे खुप महत्त्वाचं होतं. प्रथम ज्या मित्रांनी हा प्रकार केला आहे मी त्यांच्या बद्दल विचार केला पण त्यांच्याशी काहीच बोललो नाही.

"कारण त्याने केले म्हणुन मी करणार" हा निव्वळ मूर्खपणा आहे. पण माझा विचार हा होता की ते करु शकतात तर मी का करु शकणार नाही.

मी मनाचा निर्धार केला, बुकींग केलं आणि ठरवलं की बन्जी जम्प करायची. ठिकाण होतं "ब्लोकरान्स ब्रीज, दक्षिण आफ्रिका"


हे जगातलं सर्वात उंच बन्जी जम्पिंग चे ठिकाण आहे. इथे गेल्यावर बरेच घाबरलेले चेहरे दिसले. मोठ्या हिमती ने इथपर्यंत येउन माघार घेणारे दिसलं. इथे आल्यावर तुमच्याकडे तीन पर्याय असतात. १) बन्जी जम्प करणे २) बडी म्हणुन पुलावर येणे मात्र उडी न मारणे ३) दुर उभे राहुन सगळा प्रकार पाहणे.

पर्याय क्रमांक ३ तर मी कधी खोडून टाकला होता, तर २ मधे काहीच अर्थ नव्हता. आता राहिला पर्याय क्रमांक १ म्हणजे बन्जी जम्प करणे.

ब्लोकरान्स ब्रीज ची उंची आहे २१६ मिटर, आणि या बन्जी जम्पची सर्वात उंच बन्जी म्हणुन नोंद गिनिज बुकात आहे.

या पुलाची एकुण लांबी ४५१ मिटर आहे, बन्जी जम्प पुलाच्या मध्य भागावरून मारावी लागते, आणि तिथे पोहचण्यासाठी हे अंतर चालत जावे लागते. आणि हाच सर्वात भितीदायक प्रकार होता. कारण मला एका जाळीदार रस्त्यावरून हे अंतर कापायचे होते. चालायला सुरुवात केल्यावर मला उंची ची जाणीव झाली आणि माझे पाय हलायचे थांबले. मी ठरवलं आता खाली पहायचं नाही समोर पाहुन चालत राहायचं... हा उपाय उपयोगी पडला आणि हे सगळं अतंर मी सहज चालुन गेलो.

पण इतक्यात सगळं संपलं नव्हतं, अजुन उडी मारायची बाकी होती. इथे पण हाच निर्णय घेतला, खाली पहायचं नाही, दुसर एक महत्त्वाचा निर्णय होता स्व:ता उडी मारणे. कारण तुम्ही थोडा जरी वेळ लावला तर तुम्हाला धक्का दिला जातो आणि प्रकार जास्त भितीदायक आहे.

पाच म्हणायच्या आत मी उडी मारली, उडी मारतांना भीती ने पाय हलेणासे झाले म्हणुन उडी जशी असायला हवी तशी नाही मारल्या गेली... पण महत्त्वाचं हे होतं की मी उडी मारली...


 मला जेव्हा पुन्हा वर ओढण्यात आलं तेव्हा भीती आणि आनंद अशा मिश्र भावना होत्या, पण भीती गेली होती आणि राहिला होता फक्त आनंद... मनात पुन्हा तोचं विचार "डर के आगे जीत है"



आता उंची ची भीती थोडी नक्कीच कमी झाली आहे.


४ पैकी दोन भीती कमी करण्यात मला थोडंफार यश आलं आहे. उरलेल्या दोन भीती लवकरचं कमी होतील असे वाटतं आहे.

ह्या दोन्ही भितींना सामोर जाण्यासाठी मला थोडसं धाडस दाखवावं लागलं. धाडस हे विकत मिळत नाही तसंच ते एखादं शीतपेय पिउन, क्रिम लावुन अथवा बनियन घालुन येत नसतं... तुमचं तुम्हालाच ते निर्माण करावं लागत असतं.

तो दोस्तों, डर से मत डरो, डर का सामना करो क्युं की डर के आगे जीत है...

रविवार, २८ जुलै, २०१३

आशीर्वाद

आपली व्यक्ती नेहमीच मनापासून आशीर्वाद देते, पण जेव्हा कुणी परकी, रक्ताचं नातं नसलेली व्यक्ती मनापासून आशीर्वाद देते तेव्हा त्याच्या आठवणी आयुष्यभर ताज्या राहतात.

एक फिरतीची नोकरी करणारा तरुण एका अनोळखी शहरात कामानिमित्त जातो, पंचविशीतला हा तरुण घरापासून खुप दुर असतो. बोलका, मनमिळाऊ स्वभाव त्यामुळे ओळखी सहज होतात आणि लक्षात देखील राहतात. सुरवातीला तो त्या शहरात क्वचितच जात असे, पण नंतर वारंवारता वाढते आणि मग आठवड्यातून २-३ दिवस त्याला तिथेच राहावे लागते. मोबाईल फोन गरजेची वस्तु नसुन चैनीचे गोष्ट होती त्या काळची ही घटना.

आता जवळ जवळ तो त्या शहरात राहु लागला होता. कारण क्लायंट च्या व्हिजिट साठी प्रवास खर्च आणि प्रवासातला थकव्या पेक्षा तिथे लॉज वर राहणे सोयीस्कर होते. त्याकाळी मोबाईल फार महागडे होते. कार्यालयीन कामं पोस्ट अथवा कुरीअरने व्हायची. फार महत्त्वाचं असेल तर फोन. दिवसातून एकदा तरी त्याला हेड ऑफीस ला फोन करावा लागत असे, त्यासाठी पर्याय होता STD-PCO.

पहाटे सकाळी लवकर उठायचं, चहा नाश्त्यासाठी बाहेर पडायचं. रोजचा पेपर घेउन पुन्हा रुमवर येऊन क्लायंट कडे जाण्यासाठी तयार व्हायचं. बाहेर पडलं एका STD-PCO वर जाऊन हेड ऑफीसला फोन करायचा आणि पुढे कामाला जायचे. थोड्याच दिवसात त्या STD-PCO वर काम करण्या-या बाईंची आणि त्याची ओळख झाली. कामाचं फोन वर बोलुन झालं की ५ मिनिट का होईना तो त्यांच्याशी बोलतं असे. भाषेतल्या लहेज्यातुन त्यांनी लगेच ओळखलं की, तरूण या शहरातला नाही.

सुरवातीला बोलण्याचा विषय म्हणजे, थोडीफार चौकशी, कुठे काम करता, काय काम करता इथ पर्यंतच होता. पण हळु हळु ही ओळख वाढतं गेली आणि त्याला त्या बाईंबद्दल कळु लागलं, वयाने चाळिशी मधे असलेल्या त्यांना तो आता काकी म्हणु लागला. काकी विधवा होत्या, त्याच्या पतीचे अपघाती निधन झाले होते. कमी शिक्षण, घरातून नसलेला पाठिंबा अशा परिस्थिती मध्ये त्या बाहेर पडल्या. सुरुवातीला मजुरीच कामं केली आणि आता या STD-PCO वर ऑपरेटरच काम करत होत्या. त्यांना दोन मुली आणि एक मुलगा. मोठ्या मुलीने प्रेम विवाह केल्याने नातेवाईकांनी सर्व मदत नाकारली. अशा परिस्थिती मधे आयुष्य काढणाऱ्या काकींच्या सर्व आशा त्यांचा मुलगा रोहित वर टिकून होत्या.

रोहित १७ वर्षाचा पो-या... प्रत्येक "टीन-एज" असतो तसाच. पण त्याच्या व्यक्तिमत्त्वाला पण बरेच पैलु होते. परिस्थितीची जाणीव असणे म्हणजे काय असते हे रोहितला पाहुन त्याला समजले. काकी सकाळी ७ ते संध्याकाळी ७ पर्यंत STD-PCO सांभाळायच्या. ७ नंतर तेच काम रोहित ११ वाजेपर्यंत करायचा.

आता त्याची आणि काकीची चांगली ओळख झाली होती. काम लवकर संपले अथवा रुम वरती कंटाळा आला तर तो त्यांच्याशी गप्पा मारायला येत असे. काकींना पण त्याची सवय झाली होती. एखाद्या दिवशी उशीर झाला तर त्या खुप काळजीने त्याची चौकशी करायच्या. थोड्याच दिवसात दोघांमध्ये एक अनाम असं नातं निर्माण झालं होत.

७ नंतर काकी घरी गेल्या की तो रोहित शी गप्पा मारयला येत असे. रोहित अत्यंत शांत आणि मेहनती मुलगा होता. त्याच्याशी गप्पा मारतांना त्याला त्याच्या कॉलेज चे दिवस आठवायचे... ज्या मध्ये खुप खुप फरक होता.

रोहित सकाळी लवकर उठून कॉलेज ला जायचा, दिवस कॉलेज मध्ये अभ्यास केला की, ४ ते ७ पिग्मी गोळा करायची आणि ७ ते ११ STD-PCO. रोहितशी पण त्याची चांगली गट्टी जमली. तो रोहितशी नियमीत गप्पा मारायचा. अभ्यास कसा सुरु आहे चौकशी करायचा. ही गट्टी, मैत्री इतकी घट्ट झाली की रोहित त्याला दादा म्हणु लागला. तो ही रोहितला मग खुप जपु लागला कारण त्याचं वय...

ते वयच असं असतं ज्या मधे आपलं मन चंचल असतं, जगाच्या चकाचौंध प्रकाशाकडे आपण ओढले जातो. कधी मार्ग चुकु शकतो... तसा रोहित खुप समजुतदार होता. पण मित्रांसोबत राहुन प्रत्येक "टीन-एज" मुलाला कराव्या वाटणाऱ्या गोष्टी त्याला ही कराव्या वाटतं असे. पण परिस्थिती मुळे रोहित मन मारायचा. रोहित त्याला नेहमी विचारायचा की "दादा, महिन्याला पैसे कमी पडतात, मी आणखी एक नोकरी करु का? कॉलेज एक दोन तास कमी केले तरी मी पास होईल मी" त्यांची कौटुंबिक परिस्थिती माहिती असुनही त्याने स्पष्ट नकार दिला... आणि रोहितनेही तो मान्य केला.

रोहितशी झालेल्या गप्पा तो क्वचितच काकींना सांगत असे पण काकींना सर्व कळत असे. कारण रोहितच्या बोलण्यात त्याचा उल्लेख वारंवार होतं असे.

एक दिवस काकी सकाळी जरा नाराज मुड मधे बसल्या होत्या, तो फोन करायला आला तरी चौकशी नाही केली. त्याला लगेच काहीतरी घडलं आहे याचा अंदाज आला. फोन झाल्यावर कामाला जाण्याऐवजी त्याने खांद्यावरची बॅग खाली ठेवली आणि विचारले,

"काकी, काय झालं?"
त्या शांतच होत्या.

त्याने परत विचारलं, "काकी??"

त्या थोड्या वैतागल्या होत्या, आणि त्यांनी बोलायला सुरुवात केली.

"तुम्हाला तर आमची परिस्थिती माहिती आहे, कसं बस धकत आमचं... रोहित आता मोठा होतं आहे. त्याचं पण एक जग आहे, त्याचे मित्र आहेत. मला माहिती आहे की खुप समजुतदार आहे पण कुणी तरी त्याच्या मनात कुत्रा पाळायचं घातलं आहे आणि तो हट्ट धरुन बसला आहे, मी नाही म्हणाले तर दोन दिवस झाले जेवला नाही. बोलत पण नाही माझ्याशी."

काकींना रडु आलं, ते अश्रु रोहितच्या हट्टामुळे नव्हते तर त्यांच्या परिस्थिती मुळे होते. रोहित अल्लड होता. मित्रांमध्ये राहुन अशा गोष्टी सहज मनामधे घर करुन जातात.

तो खाली बसला... त्याला त्याचा भुतकाळ आठवला, तो पण असाच होता. अल्लड... शांत पणे विचार करुन तो म्हणाला "काकी मी रोहितशी बोलतो, तुम्ही काही काळजी करु नका"

हे बोलुन तो कामावर निघुन गेला. दिवसभर त्याच्या डोक्यात तोच विचार संध्याकाळी काय करायचं

संध्याकाळी STD-PCO वर गेला, रोहित आला होता. त्याच्यासाठी हा खुप कठीण प्रसंग होता. त्याने कधीच कुणाची समजुत काढली नव्हती. रोहित लहान होता पण हा विषय दादाला का सांगितला म्हणुन आई वर चिडला असता.

गप्पांना सुरुवात झाली, इतर गप्पा झाल्यावर पेपर मधील कुत्र्याची पिल्लं विकणे आहे ही जाहिरात त्याने रोहित ला दाखवली. रोहित एकदम फुलला, आनंदाने त्याने सांगायला सुरुवात केली. दादा मी पण पाळणार आहे कुत्रा...
 लक्षात आले आता आपण बोलु शकतो. त्याने त्याच्या (आर्थिक) परिस्थितीचा कुठेही उल्लेख न करता बोलायला सुरुवात केली

"रोहित मला सांग, तु आणि आई सकाळीच बाहेर पडता. दिवसभर घरात कुणी नाही. तु रात्री उशीरा घरी जातो. मग कुत्रा सांभाळणार कोण? अरे मित्र आता कुत्रा देतील आणुन पण सांभाळणार आहेत का? तो तुलाच सांभाळावा लागणार."

रोहित ने विचार केला, दोन तीन पर्याय पण सांगितले पण दादा चा मुद्दा त्याला पटला.

दुस-या दिवशी सकाळी काकी STD-PCO मध्ये आल्या. त्याला बघितल्या बघितल्या स्मित हास्य त्यांच्या चेह-यावर खुललं. त्याने विचारायच्या आत काकी म्हणाल्या...

"तुम्ही रोहितला समजावुन सांगितलेलं दिसतंय"

"हो... का? काय झालं?" तो म्हणाला.

काकी म्हणाल्या, "रोज मी घरातुन बाहेर पडतांना रोहित मला नमस्कार करतो, दोन दिवस झाले केला नव्हता. कारण तो नाराज होता, आज ही तो नमस्कार नाही करणार ह्या भावनेने मी बाहेर पडत होते तर त्याने मला थांबवलं आणि वाकुन नमस्कार केला..."

हे ऎकुन त्याला खुप आनंद झाला...

काकी बोलतं राहिल्या... "तुम्हाला सांगते ही बाब खुप शुल्लक होती. पण मी समजुत काढु शकत नव्हते, अहो ’वाईट विचार एखाद्याच्या मनात पेरणे खुप सोपं असतं, पण चांगला विचार पेरून तो रुजवणे खुप कठीण असतं...’ आणि तुम्ही ते केलं. तुम्ही जगात कुठेही जा माझे आशीर्वाद तुमच्या पाठीशी आहेत"

तो समाधानाने तिथुन बाहेर पडला... आता तो एकटा नव्हता, एका आईचा आशीर्वाद त्याच्या सोबत होता.

मंगळवार, १८ जून, २०१३

रोबेन आयलंड - अ लॉंग वॉल्क टु फ्रीडम

रोबेन आयलंड - अ लॉंग वॉल्क टु फ्रीडम

एखादी वस्तु सहज मिळाली तर त्या वस्तूचं महत्त्व कमी होतं, मग ती वस्तु आपण वाट्टेल तशी हाताळतो. "स्वातंत्र्य" ही देखील अशीच एक वस्तु आहे. स्वातंत्र्य बद्दल लिहिण्या इतपत माझा अभ्यास नाही. पण आज केपटाऊन शहराजवळच्या रोबेन आयलंडला भेट दिल्यानंतर स्वातंत्र्याचा खरा अर्थ कळाला असे म्हणता येऊ शकते पण मी म्हणेल माझा स्वातंत्र्याकडे पाहण्याचा दृष्टीकोन नक्कीच बदलला आहे.

ऑफीस कामानिमित्त माझी ही दक्षीण आफ्रिकेला दुसरी भेट आहे. या चकरेला माझा मुक्काम जगातल्या काही सुंदर शहरांपैकी एक अशा केपटाऊन शहरात आहे. इथे येण्यापूर्वी या शहराबद्दल मी खुप काही ऎकलं होतं. जसे की हे शहर किती सुंदर आहे, अटलांटिक महासागर, केप ऑफ गुड होप आणि बरच काही. सुट्टी मिळाली की मग अशाच एखाद्या ठिकाणी भटकंती निघते.

आज सोमवार असूनही सुट्टी मिळाली, निमित्त होतं ’युथ डे’. सगळ्या मित्रांनी मिळून अगोदरच रोबेन आयलंड ला जायचा बेत आखला होता. मी दरम्यानच्या काळात विकीपेडीयावर मिळेल ती माहिती वाचुन घेतली होती. सकाळी ११ ला बोट होती, आम्ही सगळे धक्क्यावर (V & A Waterfront) जमा झालो. ही जागा पण अप्रतिम सुंदर आहे. एखादी व्यक्ती एकटी जरी असेल तरी अख्खा दिवस आरामात घालवु शकेल.
रहाट पाळणा

धक्का

बुकींग अगोदरच केलं होतं, रांगेत बरेच आफ्रिकन, अमेरिकन आणि भारतीय होते. आमची बोट जरा उशीरा निघाली, साधारण ४५ मिनिटात आम्ही रोबेन आयलंड ला पोहोचणार होतो. बोट अतिशय सुंदर, स्वच्छ आणि वातानकुलीत होती. बोटीत लावलेल्या टिव्हीवर या बेटाचा थोडासा इतिहासही दाखविण्यात आला.

बेटावर पोहोचल्यानंतर एक बस या बेटाची सफर करवते.
प्रवेशद्वार
 हे एक ओव्हल आकाराच बेट असुन अंदाजे ५ किमी चा परिसर आहे. बस मध्ये गाईड (अ‍ॅलन ) होता जो बेटावरील सर्व ठिकाणांबद्दल माहिती उत्तमरीत्या देत होता. त्यानी दिलेली माहिती आणि ती ठिकाणं पाहुन मन सुन्न झालं. त्याकाळी सरकार विरुद्ध उठणारा प्रत्येक आवाज दाबला जात असे, म्हणुन सरकार अशा व्यक्तींना या बेटावर आणुन टाकत असे, थोडक्यात सत्तांध-यांनी या बेटाचा वापर ’डंपिंग ग्राऊंड’ म्हणुन केला.

हो ’डंपिंग ग्राऊंड’ कारण हजारोंच्या संख्येने राजकीय कैदी इथे आणले जात आणि त्यांना इथे बंदी बनविण्यात येत असे. इतकच नव्हे तर कुष्ठ रोगी देखील याच बेटावर ठेवण्यात आले होते. त्यातले बरेचसे कुष्ठ रोगी येथेच मरण पावले. या बेटावर बरीचशी स्मशान देखील आहेत, इथेच त्यांना दफन करण्यात येत असे.
स्मशानभूमी
 या बेटाचा विषय निघाला की एकच नाव पुढं येतं, ते म्हणजे ’मंडेला’... पण या बेटावर त्याहून जास्त मरणयातना भोगलेली एक व्यक्ती होती. त्या व्यक्तीच नाव आहे "रॉबर्ट सोबुक्वे".

सोबुक्वे यांना या बेटावर एक राजकीय कैदी म्हणुन ठेवण्यात आलं होतं. अश्वेत लोकांच्या हक्कासाठी लढा देतांना बंड पुकारले म्हणुन त्यांना १९६० मध्ये अटक करण्यात आली. काही काळानंतर त्यांना या बेटावर ठेवण्यात आलं ते पण विशेष कैदेत, त्याच्यावर इतर कैद्यांशी भेटण्यास, बोलण्यास बंदी घालण्यात आली होती. या कैदेत त्यांचा बाकीच्या कैद्यांशी संवाद फक्त दुरुन हाताच्या खुणांनी होत असे. दुर्देव म्हणजे त्यांच्या परिवाराला देखील भेटु दिले जायचे नाही. पत्र जरी लिहिलं तरी ते इंग्रजी मधुनच लिहिल्याची सक्ती होती. परिवाराला लिहिलेलं पत्र देखील प्रशासन वाचुन मगच पुढे पोस्ट करायचं. सोबुक्वे पुढे मग खुप आजारी पडले, तब्येत जास्त खराब झालेली पाहुन त्यांच्या परिवाराला या बेटावर आणण्यात आलं, त्यांना बाजुलाचा राहायला खोली देण्यात आली मात्र भेटण्याची परवानगी आठवड्यातून फक्त एकदाच. हे असं एकट आयुष्य... नाही आयुष्य नाही म्हणता येणार, ह्या मरणयातना सोबुक्वे यांनी या बेटावर १३ वर्ष भोगल्या. तब्येत अत्यंत खालवल्यानंतर त्यांना याबेटावरुन मुख्यभुमीत किंबर्ली येथे हलविण्यात आलं ते देखील त्यांच्या घरात नजरकैद. अखेर त्यांचं आजारपणामुळे १९७८ ला निधन झालं.

याच्या पुढेच एक ठिकाणं आहे Lime Quaary इथे कैद्यांना खडी फोडण्याचं काम दिलं जात असे.
गुंफा- एक विद्यापीठ

सर्व हवामानात हे काम करवुन घेतलं जात असे. कुठलंही सुरक्षा उपकरण जसे, चष्मा, टोपी, मास्क दिले जात नसत त्यामुळे येथील पिवळ्या माती मुळे पुढे कैद्यांना अंधत्व, श्वसनाचे रोग जडले. या पिवळ्या मातीत सुशिक्षित कैदी अशिक्षित कैद्यांना बोटाने गिरवून लिहायला आणि वाचायला शिकवत असे. त्याच मुळे इथले कैदी या जागेला एक विद्यापीठ मानतात.











१९९५ मध्ये सुटका झालेले कैदी पुन्हा एकदा इथे परत आले त्यांनी इथल्या दगडांचा एक असा थर बनविला.
दगडांचा थर

टुर गाईड सगळं दाखवत होता सोबतच माहितीही देत होता. मात्र मुख्य जेल मध्ये हेच काम त्याकाळच्या एका कैद्यालाच देण्यात आलं आहे, तसा नियमच आहे. कारण जेल ची सर्व माहिती, कैद्यांची दिनचर्या फक्त एक कैदीच उत्तमरित्या सांगु शकतो. आमचा टुर गाईड आम्हाला बस मधुन जेलच्या दारात सोडुन निघुन गेला.

पराग, अ‍ॅलन आणि मी

आता आम्ही सर्व KOLIKELE या एक कैद भोगलेल्या व्यक्तीशी बोलत होतो. त्याने सर्व जेल परिसर दाखविला.
KOLIKELE- एक भूतपूर्व कैदी

जेलचा एक भाग ’नामिबिया’ म्हणुन ओळखल जातो. कारण इथल्या कैद्यांना दुस-या भागातल्या कैद्यांना भेटण्या, बोलण्याची बंदी होती. या कैद्यांना आठवड्यातून एकदा बाहेर पडुन इतरांशी बोलता याव, फुटबॉल खेळता यावा यासाठी बाकीच्या कैद्यांनी बरीच आंदोलनं, उपोषणं केली. अखेर प्रशासनाने हात टेकले आणि त्यांना ती परवानगी दिली.

याच भागात ठेवण्यात आलेले एक कैदी होते. "नेलसन मंडेला"

मंडेला आणि इतर कैदी इथे राहुन देश कसा चालवायचा या विषयावर चर्चा करायचे. या बेटावर मंडेला यांनी १८ वर्ष शिक्षा भोगली.
मंडेला आणि वॉल्टर सिसिलु

सर्व जेल पाहुन झाल्यावर या बेटावरुन परत जाण्यासाठी पुन्हा बोटीचा प्रवास करायचा होता. त्यासाठी जेलच्या दारापासून धक्क्यापर्यंत चालत जायचं होतं, या मार्गाला "लॉंग वॉल्क टु फ्रीडम" म्हणतात.

मला हे नाव अगदी योग्य वाटलं, कारण आमच्यासाठी धक्क्यापर्यंत चालत जायचा प्रवास फक्त काही मिनिटाचा होता, पण त्या कैद्यांसाठी हाच प्रवास काही तपांचा होता...

देशपांडेजी...

रविवार, १० फेब्रुवारी, २०१३

टेस्टी विकेंड



विकेंड अथवा रविवार म्हंटलं की वाटतं मस्त आरामात उठावं, अंघोळ उशिरा, गरमागरम चहा बरोबर पेपर आणि समोर नास्ता... मग उरलेला अख्खा दिवस आळसात घालवावा.

खरं आहे ना मित्रांनो... ५ दिवस काम करुन एक दिवस मस्त मजेत आरामात घालवावा असं कोणाला नको वाटतं. या रविवार सुरुवात अशीच काहीशी झाली. आरामात जाग आली, खिडकीतून पाहिले तर सुर्य टेकडी मागून नुकताच वर आला होता. लगेचच कॅमेरा काढला आणि फोटो घेतले.

Photo: Nagesh Deshpande

Photo: Nagesh Deshpande
 तो पर्यंत बायको स्वयंपाक घरात कामाला लागली होती, चहा तयार होता. तिने चहा आणुन दिला आणि सहज मनात विचार आला. जसं विकेंड अथवा रविवार ला आपल्याला आराम करावा वाटतो तसंच तिला ही वाटत असेलच ना...

लगेच फर्मान सोडला, म्हंटलं आज किचन मधे जायचं नाही. आज मी काहीतरी बनवितो तुझ्यासाठी. सुरुवातीला तिला मी गंमत करत आहे असे वाटले, मग म्हणाली, जे काही करणार आहेस ते कर पण एक ही वस्तु मागायची नाही, भाजी चिरुन दे, मसाला दे हे चालणार नाही. मी म्हणालो "डन"

फ्रिज उघडला आणि भाज्या पाहुन घेतल्या. मला जमेल अशी एक ही भाजी नव्हती. होत्या फक्त भल्या मोठ्या दोन ’शिमला मिरची’ लगेचच युरोपीय देशातली टिव्हीवर पाहिलेली एक डिश आठवली. पण ती डिश नॉनव्हेज होती. म्हंटलं आपण व्हेज डिश बनवु, लागलो कामाला आणि अशी काही डिश बनविली की बायको खुश......

डिश चे नाव "स्टफ-कॅप्सीचिजम"

साहित्य: एक वाटी तांदुळ, १/२ वाटी शेंगदाणे, २ शिमला मिरची, १ टमाटा, १ कांदा आणि थोड चीज

कृती: तांदुळ आणि शेंगदाणे १/२ तास भिजत घाला. शिमला मिरची वरुन अशी कापा जेणे करुन त्यात मिश्रण भरता येईल. २ चमचे तेल गरम करुन त्यात जि-याची फोडणी द्या. त्यात बारीक कापलेला कांदा आणि टमाटा मस्त परतुन घ्या. त्यात एक चमचा बिर्याणी/पुलाव मसाला टाका. आता भिजलेले तांदुळ आणि शेंगदाणे टाका. चवीनुसार मीठ घाला. त्यात तांदुळ बुडतील एवढच पाणी घालुन १५ मिनीट शिजु द्या. आता कापलेल्या शिमला मिरची मध्ये तळाशी थोडे चीज टाका आणि तयार झालेला भात यामध्ये गच्च भरा आणि वरतून पुन्हा थोडं चीज टाका. आता शिमला मिरची ला बाहेरुन थोड बटर लावुन ती १० मिनिट मायक्रोवेव्ह अथवा कुकर मधे शिजवून घ्यावी. माझ्या कडे मायक्रोवेव्ह नसल्याने मी कुकर वापरले.

तर मित्रांनो तयार आहे मस्तपैकी "स्टफ-कॅप्सीचिजम"
Photo: Nagesh Deshpande

Photo: Nagesh Deshpande

गरम गरम "स्टफ-कॅप्सीचिजम" खाऊन बायको खुश तर झालीच पण एक विकेंड/रविवार वेगळ्या पद्धतीने घालवला. छान वाटत एखादा दिवस स्व:ताच्या आनंदापेक्षा दुसर्‍याला आनंद देण्यात घालवला तर आयुष्य खुपच सुंदर वाटु लागत. केवळ ह्या एका बदलामुळे पुर्ण आठवडा मजेत जाणार हे मात्र नक्की...

देशपांडेजी...

शनिवार, २ फेब्रुवारी, २०१३

अल्पविराम



जवळपास एक वर्ष हा हौशी लेखक गायब होता. मित्रही चौकशी करत होते.

 "काय लिखाण बंद केलं का?" 

"एखादी पोस्ट नाही ब-याच दिवसात..." 

मी निरुत्तर होतो. काय बोलावे समजत नव्हतं, पण आता सांगावसं वाटते की मी "अल्पविराम" घेतला होता. 

शेवटचा लेख मागील एप्रिल मध्ये लिहिला होता. तेव्हा पासुन आज पर्यंत ब-याच घटना घडल्या, आयुष्य एवढं बिझी झालं की चक्क लिखाण बाजुला राहिलं. विशाल, दिपक, सुझे आणि सागर ची पोस्ट वाचुन वाटायचं आपण पण लिहावं पण वेळच नव्हता... 

या बिझी पणाला सुरुवात झाली एका मोठ्या गोड बातमी नंतर... ती बातमी होती मी "बाप" होण्याची. हो २१ एप्रीलला देवाने आमच्या आयुष्यात एक परी आणली. आम्हा दोघांत हवी असणारी तिसरी व्यक्ती आली. सगळ घर आनंदाने नाहुन गेलं. सर्वात पहिला अभिनंदनाचा फोन विशालचा आला, तर दिपक ने सुंदर असे कार्ड दिले. 


http://www.marathigreetings.net/
आता "निधी" १० महिन्यांची झाली आहे. 

त्याच दरम्यान ऑफीस मध्ये काम ही खुप वाढलं होतं, नवीन येणारे प्रोजेक्ट्स आणि त्याचं टेस्टींग ही जबाबदारी वाढतच चालली होती. काम एवढं वाढलं होतं की १२-१२ तास ऑफीस मध्येच बसुन राहावं लागायचं. पण एक लहानपणची एक शिकवण कायम लक्षात होती की, "कष्ट कधीच वाया जात नसतात". कामाचा ताण नक्कीच होता पण आयुष्यात ताण नसेल तर त्याला आयुष्य म्हणताच येणार नाही.

असो... हा ताण निवळविण्यात काही अनोळखी मंडळींचा खुप मोठा हात होता. ही अनोळखी मंडळी कधी अगदी जवळची मित्रमंडळी होऊन गेली कळालंच नाही. आशिष, आर.के, जोशीबुवा, मसाला-चाय, रश्मी आणि रुतु ट्विटर वर भेटलेल्या ह्या काही व्यक्ती, ज्या थोड्याच काळात अगदी जवळचे मित्र होऊन गेले. बायको माहेरी, ऑफीस मध्ये वाढलेलं काम यामुळे आलेला एकटेपणा या मित्रांनी क्षणात दुर केला. आम्ही भेटलो, आवडी निवडी जाणून घेतल्या. खुप धमाल केली "धन्यवाद मित्रांनो" 

माणसाच्या मुलभूत गरजा अन्न, वस्त्र आणि निवारा... निवारा हा स्व:ताचा असावा असं प्रत्येकाच स्वप्न असतं. पुण्यात आल्यापासून माझी ही हीच धडपड सुरु होती की, स्व:ताचं घर व्हावं. खुप धडपड केली, एरिया निवडा, बिल्डर बघा, भाव काय?, कर्ज किती मिळेल?, परवडतो का?, पझेशन कधी? असे असंख्य प्रश्नांची उत्तर शोधत अखेर दिवाळीच्या अगोदर १ BHK बुक केला. 


Image source: Internet

नशीब म्हणजे हा फ्लॅट रेडी पझेशन होता. त्यामुळे काही दिवसात स्व:ताच्या घरी राहायला जाण्याचा योग आला. आता हळु हळु आयुष्य पूर्वपदावर येत आहे. कामाचा ताण आता कमी झाला आहे. पण जबाबदारी वाढली आहे. आज ब-याच दिवसांनंतर लिहिल्यानंतर खुप छान वाटतं आहे. आनंद या गोष्टीचा ही आहे की लेखनात पडलेला हा विराम हा अल्पविरामच होता. 
धन्यवाद... 

देशपांडजी...

https://www.facebook.com/haushilekhak
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...